تحلیل روند نابرابری توسعۀ ورزش قهرمانی در استان‌های ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه گیلان

2 استاد /دانشگاه گیلان

3 استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه گیلان

4 دانشیار روش ها و برنامه ریزی آموزشی دانشگاه تهران

چکیده

هدف: نابرابری و عدم توازن در روند توسعه­یافتگی استان­ها، سبب نابرابری در زمینه­های مختلف اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی می شود. در این صورت ، ممکن است ورزش  نیز مانند سایر بخش‌ها از روند توسعه‌یافتگی نابرابر و نامتوازن برخوردار باشد؛ بنابراین پژوهش حاضر به منظور تحلیل روند و تغییرات توسعۀ ورزش قهرمانی استان‌های ایران انجام گرفته است.
روش‌‌شناسی: این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی است که با استفاده از 48 شاخص، روند توسعه‌یافتگی ورزش قهرمانی استان‌های ایران بین سال‌های 1385 تا 1390 را بررسی کرده است. جامعه آماری شامل تمامی استان­های ایران  و نمونه آماری برابر با جامعه آماری و شامل 31 استان است که در سال­ 1390در تقسیمات کشوری ایران قرار داشتند. ضمناً از روش تحلیل عاملی برای محاسبۀ شاخص‌های ترکیبی و از تحلیل خوشه‌ای برای تعیین سطح توسعه‌یافتگی ورزشی استان‌ها استفاده شد.
یافته‌ها: بررسی روند توسعه‌یافتگی ورزش قهرمانی نشان داد در سال 1385 سطح توسعه‌یافتگی ورزش قهرمانی 8 درصد از استان‌ها بالا بود و 6 درصد از آنها محروم و غیربرخوردار بودند. در حالی که در دورۀ شش سالۀ مورد بررسی ، نسبت استان‌های توسعه‌یافته در سال 1390 به 3/43 درصد و نسبت استان‌های محروم به 40 درصد تغییر کرده است. این روند  نشان دهندۀ افزایش نابرابری‌ها و شکاف میان استان‌ها از نظر توسعه‌یافتگی ورزش قهرمانی در سال‌‌های اخیر می باشد.
نتیجه‌گیری: با توجه به نابرابری‌ توسعه‌یافتگی ورزش قهرمانی استان‌های کشور، پیشنهاد می‌شود در برنامه‌ریزی‌های آتی ، اولویت تخصیص منابع به استان‌های مرزی و پیرامونی اختصاص یابد تا علاوه بر جلوگیری از مهاجرت ورزشکاران و سایر منابع انسانی فعال در ورزش استان‌های محروم، زمینۀ ارتقای هرچه بیشتر ورزش قهرمانی در کشور و کسب موفقیت در میادین بین‌المللی و جهانی ایجاد شود

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Procedure of Competitive Sport Development Inequity in Iran’s Provinces

نویسندگان [English]

  • mina mallaei 1
  • rahim ramzaninejad 2
  • majid yasoori 3
  • mohhamad Javadipour 4
1 university of guilan
چکیده [English]

Objective: Inequality and imbalance in the development procedure of provinces is the foreground of inequality in the social, economic and cultural contexts. Therefore, it is expected that sport as a sociocultural phenomenon, like other sectors, has an unequal and imbalanced development procedure. This study is aimed to analyze the procedure and changes in the development level of Iran's provinces competitive sport.
Methodology: This study is descriptive and analytic which has reviewed the development procedure of competitive sport of provinces between the years 2006 to 2012 by using 48 indicators. The statistical population was embraced all Iran’s provinces and the statistical sample was equal to statistical population and consist of 31 provinces which were in Iran’s countr divisions in 2012. Factor analysis was used to calculate mixed indicators and cluster analysis was used to determine the level of sport development of provinces.
Results: The study of development procedure of competitive sport revealed in 2006, that the level of competitive sport development of 8 percent of provinces was high and 6 percent of them were deprived and disadvantaged, while in six-year era, with increasing trend, the ratio of developed provinces in 2012 had changed to 43.3 percent, and the ratio of disadvantaged provinces had changed to 40 percent.
Conclusion: with consider to competitive sport development unequity in the country provinces, it is recommended that in future plannings and strategy codifications of competitive sport, priority of allocation of resources must be allocated to the periphery and perimeter provinces till in addition to preventing the migration of athletes and active human resources in sport in deprived provinces, to create the background of further promotion on this level of the sport in the country and to be success in international and worldwide competitions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sport development
  • inequity
  • regional development
  • provinces’ sport
  • competitive sport
  • احسانی، محمد؛ امیری، مجتبی و قره­خانی، حسن (1392)، طراحی و تدوین نظام جامع ورزش حرفه­ای کشور، مطالعات مدیریت ورزشی، شماره 17، صص 125-136.
  • بختیاری، صادق (1381)، تحلیلی مقایسه‌ای از توسعه صنعتی استان‌های مختلف کشور، پژوهشنامه بازرگانی، شماره 22، صص 155-185.
  • پوراصغر سنگاچین، فرزام؛ صالحی، اسماعیل و دیناروندی، مرتضی (1391)، سنجش سطح توسعه‌یافتگی استان‌های ایران با رویکرد تحلیل عاملی، مجله علمی-پژوهشی آمایش سرزمین، دوره چهارم، شماره دوم، صص 5-26.
  • تندنویس، فریدون و قاسمی، محمدهادی (1386)، مقایسۀ دیدگاه ورزشکاران، مربیان و صاحب‌نظران در مورد راهکارهای پیشرفت ورزش قهرمانی ژیمناستیک،
 المپیک، سال پانزدهم، شمارۀ 4 (پیاپی 40)، صص 17- 31.

  • جمالی، فیروز؛ پورمحمدی، محمدرضا و قنبری، ابوالفضل، (1388)، تحلیلی بر روند نابرابری در نقاط شهری استان های ایران (1365-1385)، نشریه تحقیقات جغرافیایی، دوره 24، شماره 95، صص 1-28.
  • حسینی، سید شاهو؛ حمیدی، مهرزاد؛ قربانیان رجبی آسیه و سجادی، سید نصرالله (1392)، شناسایی قوت­ها، ضعف­ها، فرصت­ها و تهدیدهای استعدیابی در ورزش قهرمانی جمهوری اسلامی ایران و تنگناها و چالش­های فراروی آن، مدیریت ورزشی، شماره 17، صص 29-54.
  • رجبی، مالک؛ حسینی، محمد سلطان؛ رضوی، سید محمد حسین و حسینی، سید عماد (1391)، نقش رسانه­ها و تماشاگران در جذب سرمایه­گذاری بخش خصوصی در ورزش قهرمانی، مطالعات مدیریت ورزشی، شماره 13، صص 93-106.
  • رضوی، سید محمد حسین (1385)، خصوصی سازی و اصلاح ساختار ورزش قهرمانی در کشور، حرکت، شماره 27، صص 19-31.
  • رضوی، سیدمحمدحسین؛ خوش‌چهره، محمد؛ کاظم‌نژاد، انوشیروان و اسدی، حسن (1383)، خصوصی‌سازی در ورزش با تأکید بر ورزش قهرمانی، نشریه علمی پژوهشی المپیک، شماره 4 (پیاپی 28)، صص 75-86.
  • رمضانی‌نژاد، رحیم و ریحانی، محمد (1390)، چالش توسعۀ ورزش همگانی در مقابل ورزش قهرمانی، همایش ملی تفریحات ورزشی، 2-3 آذر 1390، صص 56-57.
  • ریحانی، محمد؛ عیدی، حسین و رمضانی‌نژاد، رحیم (1389)، بررسی مدل‌ها و فرایند مدیریت ورزشکاران نخبه، دهمین همایش علمی-پژوهشی دانشگاه گیلان، 27 خرداد 1389.
  • زیاری، کرامت‌الله؛ سرخ‌کمال، کبری و زنجیرچی، سید محمود (1389)، ارزیابی کلاسیک کارایی استان­های کشور از لحاظ توسعه‌یافتگی با استفاده از روش DEA، برنامه‌ریزی و آمایش فضا، دوره چهاردهم، شماره 3، صص 255-273.
  • ‌سرائی، محمد حسین؛ سرخ‌کمال، کبری؛ بیرانوندزاده، مریم و مهینی‌زاده، منصوره (1390)، ارزیابی وضعیت توسعه‌یافتگی استان‌های کشور با استفاده از تکنیک لاجیت و پروپیت، فصلنامۀ علمی پژوهشی نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، سال سوم، شماره سوم، ص 79-92.
  • سلیمی‌‌فر، مصطفی (1381)، مطالعۀ روند تغییرات سطوح توسعه صنعتی و توسعه منطقه‌ای در ایران طی دوره 75-1355،  مجلۀ تحقیقات اقتصادی، شماره 61، صص 77-105.
  • سیف پناهی شعبانی، جبار؛ گودرزی، محمود؛ حمیدی، مهرزاد و خطیبی، امین (1390)، طراحی و تدوین راهبرد توسعه ورزش قهرمانی استان کردستان، مدیریت ورزشی، شماره 8، صص 57-73.
  • شریف‌نژاد، علی (1387)، بررسی وضع موجود و تدوین شاخص‌های استعدادیابی در رشتۀ دوچرخه‌سواری، طرح پژوهشی، پژوهشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی.
  • صادقی آرانی، زهرا و میرغفوری، سید حبیب­اله (1388)، تجزیه و تحلیل وضعیت توسعه­یافتگی ورزشی استان­های ایران طی سال­های 85-1384، پژوهش در علوم ورزشی، شماره 24، صص 103-120.
  • ضرابی، اصغر و شاهیوندی، احمد (1389)، تحلیلی بر پراکندگی شاخص­های توسعۀ اقتصادی در استان­های ایران، مجلۀ جغرافیا و برنامه­ریزی محیطی، سال 21، شماره 2 (پیاپی 38)، صص 17-32.
  • ضرابی، اصغر و شیخ بیگلو، رعنا (1390)، سطح­بندی شاخص­های توسعه سلامت استان­های ایران، فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال یازدهم، شماره 42، صص 107-128.
  • طحاری مهرجردی، محمد حسین؛ زنجیرچی، سید محمود؛ بابایی میبدی، حمید و زارعی، محمد (1391)، بسط یک مدل ناپارامتریک برای ارزیابی عملکرد کشورهای شرکت کننده در بازی‌های المپیک، مدیریت ورزشی، شماره 14، صص 177-196.
  • عبدالله‌زاده، غلامحسین و شریف‌زاده، ابوالقاسم (1391)، سطح‌بندی توسعۀ منطقه‌ای در ایران، مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، سال چهارم، شماره 13، صص 41-62.
  • عسکریان، فریبا؛ جعفری، افشار و فخری، فرناز (1392)، رتبه‌بندی استان‌های کشور از نظر توسعۀ ورزش قهرمانی با استفاده از روش تاکسونومی عددی، چهارمین همایش مدیریت ورزشی، تیرماه 1392، صص 15-16.
  • عسگری، بهمن؛ ریحانی، محمد؛ عیدی، حسین و رمضانی‌نژاد، رحیم (1390)، چالش استعدادیابی در ورزش: توسعۀ ورزش یا موفقیت بین‌المللی، اولین همایش ملی استعدادیابی در ورزش، 27-28 مهر 1390، صص 66-70.
  • غفرانی، محسن؛ گودرزی، محمود؛ سجادی، نصرا...؛ جلالی فراهانی، مجید و مقرنسی، مهدی (1388)، طراحی و تدوین راهبرد توسعۀ ورزش همگانی استان سیستان و بلوچستان، نشریۀ حرکت، شماره 39، صص 107-131.
  • فطرس، محمد حسن و بهشتی‌فر، محمود (1385)، تعیین سطح توسعه‌یافتگی استان‌های کشور و نابرابری بین آنها طی سال‌های 1373 و 1383، نامۀ اقتصادی، جلد دوم، شماره 2، صص 101-122.
  • کلانتری، خلیل (1380)، برنامه­ریزی و توسعه منطقه­ای (تئوری­ها و تکنیک­ها)، چاپ اول، تهران: خوشبین، صص126-127.
  • گرین، مایک و هولیهان، باری (2008)، سیاست­گذاری و اولویت­بندی در توسعۀ ورزش قهرمانی، ترجمه: رضا قرا­خانلو و احسان قراخانلو، چاپ اول، کمیته ملی المپیک جمهوری اسلامی ایران، 1388، ص12.
  • محمد قلی­نیا، جواد (1387)، نظام آمایش ورزش قهرمانی کشور بررسی تعاریف، مدل­ها و تکنیک­های برنامه ریزی ملی و منطقه‌ای، طرح تحقیق سازمان تربیت
 بدنی جمهوری اسلامی،دفتر ملی مدیریت و توسعه ورزش کشور.

  • مرادی، مهدی؛ هنری، حبیب و احمدی، سید عبدالحمید (1390)، بررسی نقش چهارگانه رسانه­های ورزشی در توسعه فرهنگ ورزش قهرمانی، مدیریت ورزشی، شماره 9، صص 167-180.
  • مصری نژاد، شیرین و ترکی، لیلا (1383)، تعیین درجه توسعه نیافتگی آموزشی استان های ایران (تکنیک تاکسونومی عددی)، مجله علوم اداری و اقتصاد اصفهان، سال 16، شماره 3و 4، صص 176-196.
  • مظفری، سید امیر احمد؛ الهی، علیرضا؛ عباسی، شهامت؛ احدپور، هنگامه و رضایی، زین­العابدین (1391)، راهبردهای توسعه نظام ورزش قهرمانی ایران، مطالعات مدیریت ورزشی، شماره 13، صص 33-48.
  • ملکی، سعید و شیخی، حجت (1388)، تحلیل و طبقه‌بندی شاخص‌ها و تعیین اولویت‌های توسعه در استان‌های کشور با استفاده از روش تحلیل عاملی و تحلیل خوشه ای، نشریه جغرافیا و برنامه‌ریزی (دانشگاه تبریز)، سال 14، شماره 29، صص 61-85.
  • موحد، علی؛ فیروزی، محمدعلی و روزبه، حبیبه (1391)، تحلیل درجۀ توسعه‌یافتگی شهرستان‌های استان خوزستان با استفاده از روش تحلیل عاملی و تحلیل خوشه‌ای، مجلۀ پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال دوم، شمارۀ 5، صص 43-56.
  • مولایی، محمد (1386)، مقایسۀ درجۀ توسعه‌یافتگی بخش خدمات و رفاه اجتماعی استان‌های ایران طی سال‌های 1373 و 1383، فصلنامۀ پژوهش‌های رفاه اجتماعی، سال ششم، شمارۀ 24، صص 241- 258.
  • مولایی، محمد (1387)، بررسی و مقایسۀ درجۀ توسعه‌یافتگی بخش کشاورزی استان‌های ایران طی سال‌های 1373 و 1383، اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال شانزدهم، شمارۀ 63، صص 71- 88.
  • هنری، حبیب؛ احمدی، سید عبدالحمید احمدی و مرادی، مهدی (1391)، بررسی عوامل مؤثر نقش­های اطلاع­رسانی، مشارکت اجتماعی، آموزش و فرهنگ­سازی رسانه­های ورزشی در توسعه ورزش قهرمانی، مطالعات مدیریت ورزشی، شماره 12، صص 127-145.
    • Ø BaAndreoni, Andreff, M., & Andreff, W (2010). Economic Prediction of Sport Performances: From Beijing Olympics to 2010 FIFA World Cup in South Africa. Working Paper Series. Paper No: 10-08.
    • Ø Bernard, A.B (2008). Going for the Gold: Who Will Win the 2008 Olympic Games in Beijing. Hanover: Tuck School of Business at Dartmouth;
    • Ø De Bosscher, V., De Knop, P., van Bottenburg, M., & Shibli, S (2006). A Conceptual Framework for Analysing Sports Policy Factors Leading to International Sporting Success. European Sport Management Quarterly. 6(2): 185-215.
    • Ø De Bosscher, V., De Knop, P., van Bottenburg, M., & Shibli, S (2008). The Paradox of Measuring Success of Nations in Elite Sport. Sport Geography. Belgeo. 2: 217-234.
    • Ø De Bosscher, V., De Knop, P., van Bottenburg, M., Shibli, S., & Bingham, J (2009). Explaining international sporting success: An International Comparison of Elite Sport Systems and Policies in Six Countries. Sport Management Review. 12: 113-136.
    • Ø Hoffman, R., Lee, C.G., & Ramasamy, B (2002). The Socio-Economic Determinants of International Soccer Performance. Journal of Applied Economics. 5(2): 253-272.
    • Ø Jiang, Y., Ma, T., Huang, Z (2010). The Economic Factors Analysis in Olympic Game. International Journal of Sports Science and Engineering. 4(3): 181-187.
    • Ø Mourao, P.J.R (2010). Reginal Determinants of Competitiveness: The case of Eueropian Soccer Teams. International Journal of Sport Finance. 5(3): 222-234.
    • Ø Sterken, E., & Kuper, G (2003). Participation and Performance at the Olympic Summer games. Economy and Sport. 3: 13-20