نوع مقاله : مقاله پژوهشی Released under (CC BY-NC 4.0) license I Open Access I
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت ورزش، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 استاد مدیریت ورزش، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 دانشیار جامعه شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
چکیده
هدف: هدف این پژوهش، تبیین کارکردهای مشروعیتبخش ورزش در حوزه سلامت بود.
روششناسی: این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. تحلیل دادهها طی شش مرحله شامل آشنایی با دادهها، شناسایی کلمات کلیدی، کدگذاری، توسعه تم، مفهومسازی و تدوین مدل مفهومی انجام گرفت. همچنین، روایی و پایایی پژوهش با استفاده از نظر متخصصان و محاسبه ضریب کاپای کوهن (۷/۰) تأیید شد.
یافتهها: یافتهها در قالب ۹ مضمون اصلی سازماندهی شد که نشان میدهد مشروعیت ورزش در حوزه سلامت برساختهای پیچیده از تعامل عوامل گفتمانی، نهادی، پزشکی و ایدئولوژیک است. این مضامین عبارت بودند از کارکرد گفتمانی در برساخت اجتماعی-فرهنگی سلامت، کارکرد مصرفی و سبکزندگی با تبدیل ورزش به کالای سلامتمحور، کارکرد نهادی-ترویجی در بستر آموزش و فراغت، کارکرد اخلاقی-تعالیبخش از طریق ترویج خودمراقبتی و تزکیه، کارکرد پزشکی-علمی در مشروعیتبخشی به ورزش و ایجاد تعارضهای اخلاقی، کارکرد کنترل اجتماعی با تبدیل ورزش به پروژهای برای حکمرانی سلامت، کارکرد ایدئولوژیک-تمایزبخش که به بازتولید نابرابریها میانجامد، کارکرد اجتماعیسازی از طریق ایجاد شبکههای حمایتی و مدیریت جمعی سلامت، و در نهایت کارکرد عادیساز آسیب که فرهنگ تحمل درد و خطر را در ورزش نهادینه میکند.
نتیجهگیری: مشروعیت ورزش در حوزه سلامت پدیدهای دوگانه و چندوجهی است. از یکسو، این مشروعیت از طریق نهادسازی، گفتمان پزشکی و سیاستگذاری سلامت تقویت می شود؛ و ورزش را به ابزاری توانمندساز برای ارتقای سلامت فردی و اجتماعی تبدیل میکند. از سوی دیگر، همین فرآیند میتواند به سازوکاری برای اعمال کنترل اجتماعی، تحمیل هنجارهای فرهنگی، بازتولید نابرابریها و ایجاد تعارضهای اخلاقی تبدیل شود.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Explaining the Legitimizing Functions of Sport in Health
نویسندگان [English]
- Maryam Besharatimoghadam 1
- Rahim Ramzaninejad 2
- Mohammad Mahdi Rahmati 3
1 Ph.D Student in Sport Management, Faculty of Physical Education and Sport Sciences, University of Guilan, Rasht, Iran
2 Professor of Sport Management, Faculty of Physical Education and Sport Sciences, University of Guilan, Rasht, Iran
3 Associate Professor of Social Sciences, University of Guilan, Rasht, Iran
چکیده [English]
Objective: The aim of this research was to explain the legitimizing functions of sport in the health domain.
Methodology: The present study was conducted using a qualitative approach and thematic analysis. Required data were collected through a systematic search in reputable scientific databases and analyzed in six stages (including familiarization with data, identification of keywords, coding, theme development, conceptualization, and developing a conceptual model). The validity and reliability of the research were confirmed through expert review in the field and using Cohen's Kappa coefficient (0.7).
Results: The findings were organized into 9 main themes, indicating that the legitimizing functions of sport in the health domain are a complex construct of multiple factors. These themes were: Health as a socio-cultural construct; Healthy lifestyle through physical activity; Health in institutional contexts (education and leisure); Self-care and transcendence through sport; The medicalization of sport (with its legitimizing aspects and ethical challenges); Social and cultural dimensions of injury and pain; Physical activity as a health governance project; Sport and health as ideology; and Individual and social dimensions of health management.
Conclusion: The legitimacy of sport in the health domain is a dual and multifaceted phenomenon. On the one hand, this legitimacy is reinforced through institutionalization, medical discourse, and health policymaking, transforming sport into an empowering tool for promoting individual and social health. On the other hand, this very process can become a mechanism for exerting social control, imposing cultural norms, reproducing inequalities, and creating ethical conflicts.
کلیدواژهها [English]
- Legitimacy of Sport
- Health
- Sport Medicine
- Lifestyle
- Physical Activity
)