دانشگاه گیلان مدیریت و توسعه ورزش 2322-4800 مقالات آماده انتشار 2026 05 22 A Meta-Synthesis of Corruption Mechanisms in Iranian Football: Based on Sociological Approach فراترکیب سازوکارهای فساد در فوتبال ایران با رویکرد جامعه شناختی 9631 10.22124/jsmd.2026.33024.3053 FA سیده زهرا میرزمانی دانشجوی دکتری مدیریت ورزش، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران شهرام شفیعی دانشیار مدیریت ورزش، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران محمد مهدی رحمتی دانشیار جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران Journal Article 2026 02 23 Objective: This study aims to conduct a meta-synthesis of the mechanisms of corruption in Iranian football based on a sociological approach.<br />Methodology: Employing a qualitative approach, this study followed Sandelowski and Barroso's (2007) meta-synthesis framework. Data were derived from 29 peer-reviewed scientific articles published between 2015 and 2025, identified through a systematic search of reputable Persian-language (n=23) and English-language (n=6) databases. Thematic coding was employed for data analysis.<br />Results: Based on the data analysis, the mechanisms of corruption in sport were identified and classified into 63 initial codes, 21 sub-themes, and 6 overarching themes, including structural and governance deficiencies, an opaque and rentier economy, a corruption-prone culture and unhealthy norms, an inefficient legal and judicial system, informal and relationship-based networks, and international factors and globalization.<br />Conclusion: In light of the findings, corruption in Iranian football stems from dysfunctional governance frameworks, a rent-seeking economy, and a culture of informal relations. Unless these deeply embedded institutional and cultural vicious cycles are rectified, intermittent and individual-level enforcement actions will prove futile. Lasting reform can only be achieved through institutional reconstruction, full transparency, and the substitution of informal patronage networks with genuine merit-based systems. هدف: هدف این پژوهش، فراترکیب سازوکارهای فساد در فوتبال ایران با رویکرد جامعه شناختی بود.<br />روش‌شناسی: این مطالعه با رویکرد کیفی و روش فراترکیب سندلوسکی و بروسو (2007) انجام شده است. داده‌ها از میان 29 مقاله علمی منتخب، منتشرشده در فاصله سال‌های 2015 تا 2025، با جست‌وجوی نظام‌مند در پایگاه‌های معتبر فارسی (23 مقاله) و انگلیسی (6 مقاله) گردآوری شد؛ و تحلیل داده‌ها با استفاده از کدگذاری مضمونی انجام گرفت.<br />یافته‌ها: بر اساس تحلیل داده‌ها، سازوکارهای فساد در ورزش در قالب 63 کد اولیه، ۲۱ مضمون فرعی و 6 مضمون اصلی از جمله ضعف ساختاری و حاکمیتی، اقتصاد غیرشفاف و رانتی، فرهنگ فسادپذیر و هنجارهای ناسالم، ناکارآمدی نظام حقوقی و قضایی، شبکه‌های غیررسمی و رابطه‌محور و عوامل بین‌المللی و جهانی‌سازی شناسایی و طبقه بندی شدند.<br />نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌ها، فساد در فوتبال ایران ریشه در ساختارهای ناکارآمد حکمرانی، اقتصاد رانتی و فرهنگ رابطه‌محور دارد و تا زمانی که این چرخه‌های معیوب نهادی و فرهنگی اصلاح نشوند، برخوردهای مقطعی و فردی هرگز به نتیجه نخواهد رسید. راه‌حل پایدار تنها در بازسازی نهادها، شفافیت کامل و جایگزینی شایسته‌سالاری به جای شبکه‌های قدرت غیررسمی نهفته است. https://jsmd.guilan.ac.ir/article_9631_67d88440b2ed13a40de0705a96bd84cf.pdf