رحیم رمضانی نژاد
چکیده
بدنه علمی یا ساختار دانش میان رشتهای ورزش از طریق وامگیری علمی، استفاده از مبانی نظری سایر علوم و کاربردی ساختن آنها و در نهایت با روشهای مختلف پژوهش موفق بوده است. دهه 1970 و به ویژه 1980 میلادی را میتوان دوران تخصصی شدن رشتههای علوم ورزشی نامید. مدیریت ورزش نیز از رشتههای مرتبط با علوم انسانی و اجتماعی بود و با رویکردی آموزشی، ...
بیشتر
بدنه علمی یا ساختار دانش میان رشتهای ورزش از طریق وامگیری علمی، استفاده از مبانی نظری سایر علوم و کاربردی ساختن آنها و در نهایت با روشهای مختلف پژوهش موفق بوده است. دهه 1970 و به ویژه 1980 میلادی را میتوان دوران تخصصی شدن رشتههای علوم ورزشی نامید. مدیریت ورزش نیز از رشتههای مرتبط با علوم انسانی و اجتماعی بود و با رویکردی آموزشی، تربیتی و فلسفی شکل گرفت (مدیریت آموزشی)؛ ولی با تجاری شدن و حرفهای شدن ورزش، محتوای علمی و کاربردی آن بیشتر به عنوان صنعت و تجارت ورزشی مفهومسازی شد (مدیریت بازرگانی). به نظر میرسد در مسیر این تحول، چند چالش اساسی وجود دارد. چالش اول به آموزش و محتوای برنامههای درسی مرتبط است که باید ضمن حفظ رویکرد تربیتی همراه با رویکرد تجاری و رشد سازمان، مشاغل و رویدادهای مختلف به یادگیری همزمان دانش مدیریت ورزش و تجربه یا کارآموزی تقویت شود. موضوع دوم، پیروی از جهتگیری یا ترندهای پژوهشی و پژوهشهای کیفی و عمیق است؛ و چالش سوم، تخصصسازی مدیریت ورزش از طریق تئوریپردازی و تئوریزهسازی مسائل و موضوعات جهانی و بومی ورزش میباشد که در این سخن، فقط چالش آموزش بررسی شده است.در چالش اول، مدیریت ورزش هنگامی به سمت توسعه پیش میرود که با همکاری مشترک متخصصان رشتههای مرتبط و نزدیک، نیمرخ شایستگی برنامههای آموزش مدیریت ورزش را ارتقا دهد. تعامل با همه رشتهها و گرایشهای تخصصی در سطح فردی (همکاری افراد متخصص رشتههای مختلف) یا در سطح تدوین برنامههای آموزشی مشترک و نهایتا همکاری در پروژههای پژوهشی و کاربردی مشترک یک فرصت و نقطه قوت است تا با یک پیوند متعادل و اصولی و با استفاده از سایر علوم، بنیانی محکم برای مدیریت ورزش بنا کرد تا باعث ارتقا و پیشرفت هرچه بیشتر این رشته شود. بررسی برنامههای آموزشی نشان میدهد که این حرفه از حالت آموزشی و نظری خارج شده و به سمت امور تجاری تغییر یافته است. حتی بسیاری از پژوهشهای مدیریت ورزش در کشور از سطح مدارس و دانشگاهها یا ورزش همگانی و تفریحی بیشتر به سمت ورزش حرفهای، باشگاهها و کسب وکار ورزشی تغییر جهت دادهاند؛ حتی نظریهپردازی در حوزه بازاریابی ورزش بیشتر از دیگر حوزههای مدیریت ورزش است. ضمنا مدیران سازمانهای ورزشی با آموزش مدیریت ورزش فقط نصف راه را پیمودهاند و در صورتی موفق میشوند که بتوانند دانش و تجربه خود را به طور کاربردی در انواع سازمانها و برنامههای ورزشی بکار گیرند و همچنین پاسخگوی نیازهای شغلی متنوع در این حرفه باشند. با اینکه مدیران بسیاری به دلیل موفقیتهای شخصی در سایر فعالیتهای اجرایی یا سوابق درخشان ورزشکاری و مربیگری در مدیریت ورزش بکار گرفته شدهاند؛ ولی پیچیدگی صنعت ورزش، آموزش تخصصی را گریز ناپذیر کرده است. البته، تربیت حرفهای در مدیریت ورزش از مسئولیتهای اصلی دانشگاههاست، ولی نگرانیهایی، هم از نظر آموزشهای کاربردی و تخصصی و هم از نظر دستیابی به موقعیتهای شغلی و استفاده از این دانش در سازمانهای دولتی و خصوصی وجود دارد.از طرف دیگر، برنامه آموزش مدیریت ورزش باید به گونهای توسعه یابد که بتوان آن را از سایر رشتهها و گرایشهای مشابه تفکیک و متمایز نمود؛ چون وسعت مطالعاتی و تعامل آن با تاریخ، فلسفه، جامعه شناسی، روانشناسی و غیره هنوز یک مسأله اساسی است و راه حل آن نیز تخصصیسازی رشته مدیریت ورزش است و برای این که بدنه رشته، تخصصی شود محققان نیز باید در زمینههای علمی خاصی به آموزش تخصصی بپردازند و از ترند یا ترندهای خاصی در پژوهش پیروی و نظریهپردازی کنند. این تغییر باید از ما آغاز شود و اگر قرار است این رشته توسعه و تعمیق یابد، پس باید برای ترویج و تعمیق آن با یکدیگر و همکاران دیگر رشتهها همکاری کنیم. آمادگی حرفهای در این رشته از طریق آموزش کیفی، کسب تجربه، اشتغال و در نهایت حرفهای شدن بدست میآید و با حرفهای ماندن استمرار مییابد. صرف نظر، از حرفهها و مشاغلی که دانشجویان ممکن است به آن دست پیدا کنند یا دسترسی به آن مشاغل مشکل باشد، باید آموزش را جدی گرفت.
